27 MEI: VIRIDIANA – LUIS BUÑUEL 1961

In mei sluit Kino Upstairs het spaanstalige filmseizoen in stijl af, met een spraakmakende productie van een belangrijke filmmaker. 'Viridiana' uit 1961 van Luis Buñuel was een van de eerste films die deze van oorsprong Spaanse regisseur weer in zijn vaderland kon opnemen. Erg lang lukte deze terugkeer niet: ‘Viridiana' werd door de fascistische regering onmiddellijk verboden. Wat is er aan de hand? De jonge novice Viridiana brengt na aandringen van de moeder-overste van haar klooster een bezoek aan haar enige nog levende familielid, een oom waar ze weinig mee op heeft. De treffende gelijkenis van Viridiana met zijn overleden echtgenote brengt oomlief bijna tot een verkrachting van de jonge vrouw. Onmiddellijk daarna hangt Don Jaime zichzelf uit schuldgevoel op, zijn landhuis aan Viridiana nalatend. Zij, op haar beurt, voelt zich schuldig over zijn dood en durft niet meer terug naar het klooster. Om boete te doen wijdt de novice zich aan de naastenliefde en ontfermt zich over een groep bedelaars. Deze richten in haar afwezigheid echter een enorme ravage aan, met als hoogtepunt een gedenkwaardige scène verwijzend naar het Laatste Avondmaal, welke uitmondt in niet veel minder dan een orgie, alles op de dwingende hallelujah-klanken uit Händels Messiah. De boodschap lijkt niet veel goeds voor de katholieke kerk te betekenen: de arme Viridiana moet haar verlies erkennen en ondanks haar inspanningen om een deugdzaam leven te leiden, toegeven aan de zonde. Als ze uiteindelijk, met haar haren los, bij Jorge, de bastaardzoon van haar oom aanklopt en aanschuift bij het kaartspel, is duidelijk welke ‘kant' gewonnen heeft. De film werd door het Vaticaan als je reinste blasfemie gezien en prompt door Franco verboden. Dit heeft 16 jaar standgehouden. Het Vaticaan excommuniceerde iedereen die eraan meegewerkt had. Toch lukte het Luis Buñuel om zijn film uit te brengen en in 1961 het filmfestival van Cannes te bereiken. De film won er de Gouden Palm en heeft vandaag de dag nog altijd een zekere urgentie over zich. ‘Viridiana’ duurt anderhalf uur; we beginnen gewoontegetrouw om 20.30 uur met koffie en thee.